[kraken] Meer vierkante meters voor minder geld

From: <ouwesiem_at_squat.net>
Date: Sat, 14 Jan 2012 11:39:02 +0100 (CET)

Meer vierkante meters voor minder geld

 tekst Maaike Schoon foto's Dingena Mol

Amsterdam - Vanzelfsprekend is hij voorstander van kraken. Hein de Haan
(68) zegt het met enige verwondering. "Natuurlijk." Op de opmerking dat
het politieke klimaat krakers niet bepaald gunstig gezind is, reageert hij
door zijn schouders op te halen. "Ach, het politieke klimaat dicteert op
dit moment ook dat de PVV heel populair is. Dat is geen graadmeter."

Het vat zijn missie voor meer vierkante meters voor minder geld min of
meer samen. Kraken is nodig, voor de diversiteit van een stad, voor de
woon- en werkruimte van mensen die niet zo veel geld hebben. "Want wat je
wilt, is dat er jonge generaties naar de stad blijven komen, dat ze hier
komen studeren, werken, experimenteren. Dat is de lol van Amsterdam. We
kunnen overal strakke appartementen of dure kantoorgebouwen neerzetten,
maar dan is de lol er snel af. Bovendien leren we de nadelen van dat soort
bouw nu op de harde manier. Er staan tientallen kantoorgebouwen leeg.
Doodzonde."

De Haan houdt van dingen zelf doen, zonder projectontwikkelaars en
makelaars, en samenwerken. En niet alleen vanuit een groter
jarenzeventigideaal, samenwerken in het ontwikkelen van gebouwen is
simpelweg ook veel goedkoper.

De Haan staat op het terras van zijn woon- en werkcomplex Vrijburcht, op
Steigereiland. Hij wijst naar de huizen verderop in de straat. "Zie je al
die geveltjes? Dat is allemaal apart van elkaar ontwikkeld. Ik vind het
leuk hoor, en ik snap dat een stad een gouden randje wil. En dat mensen
hun eigen huis willen laten bouwen, snap ik ook. Maar elk van die huizen
had een eigen architect, een eigen aannemer, een eigen fundering. Dat is
duur, nodeloos duur, omdat je alleen al met de fundering samen kunt
werken. Hieraan zie je dat we een rijk land zijn, als iedereen nog geld
heeft voor dit soort projectjes."

Nee, zijn Vrijburcht is op andere leest geschoeid. Doordat de bewoners die
elkaar kennen van hun vorige buurt, de Nieuwmarkt samen hebben gewerkt in
de ontwikkeling van het blok, waren de huizen veel goedkoper. "Ik heb het
getekend," zegt hij, bescheiden. Maar tijdens een rondleiding blijkt hoe
ingenieus het woonblok in elkaar zit. De woningen die een bedrijfsruimte
nodig hadden, hebben die gekregen met een voordeur aan de straatkant; de
voordeur van het woongedeelte zit aan de binnenzijde in het blok. Daardoor
hebben alle bedrijfjes hun eigen adres handig voor inschrijvingen bij de
KvK en post van de fiscus.

In het blok wordt gewoond, gewerkt, maar ook gegeten en gedronken; er is
een café-restaurant, een logeerkamer, een werkplaats, een haven met
zeilschool, er is zelfs een theater. Alles is aan elkaar geklonken door
trappen en terrassen.

"Daar in de hoek zit een crèche. Ik had een crèche in mijn hoofd die
gerund werd door de ouders, daar gingen destijds mijn dochters ook
naartoe. Het was goedkoop, en ze maakten nog eens iets anders mee dan de
standaard Nederlandse opvoeding." Grinnikt. "Maar de nieuwe generatie zag
dat toch iets anders, die had liever een goede juffrouw die de boel zou
exploiteren."

De grote glazen kas bovenop het dak onderging ongeveer hetzelfde lot. Die
is gebouwd voor de jongeren zodat ze na school 'een beetje konden hangen
en blowen' maar wordt in plaats daarvan vaak gebruikt door volwassenen, om
te koken, of feestjes te geven. Ook prima.

De kas reserveren en ook van het theater doen de bewoners zelf, via een
website. Het blok is vrijwel geheel zelfvoorzienend. "En dat is zó
belangrijk, in een nieuwbouwwijk. Dat er iets anders gebeurt dan alleen
wonen. Daarom zijn Vinex-wijken doods, omdat zij dat ontberen."

Het samenwerken met bewoners leerde hij tijdens een project in de
Wijttenbachstraat. Nieuwe woningen moesten er komen, en hij kende na
verloop van tijd tachtig procent van de bewoners. "Veel ouderen, waren
dat. En ik dacht: die zetten we dan fijn op een benedenwoning, in een
rustige zijstraat. Nou, mooi niet. Die mensen wilden juist op een
verdieping hoger, rond de lift en met uitzicht op de stad. Ze wilden het
léven meemaken."

Maar al te veel inspraak belemmert toch de creativiteit, klaagden zijn
architectuurstudenten vaak. "En dat vind ik dus onzin. Als architect dien
je ondergeschikt te zijn aan de maatschappelijke vraag; als toekomstige
bewoners niet blij zijn, moet je ontwerp intelligenter."

De Haan is, zoals wel meer architecten, geen voorstander van de
sloophamer. Niet verwonderlijk voor de man die als één van de oprichters
van Urban Resort het Volkskrantgebouw mede een nieuwe bestemming gaf, en
het liefst aan de slag zou gaan met het gebied Amstel III, een
bedrijventerrein met veel leegstand dat sommigen het liever zouden
platgooien. "Maar tussen dat betonnen staketsel, tussen die muren, daar
passen toch gewoon mensen? Die behoefte aan slopen getuigt van een enorm
gebrek aan voorstellingsvermogen. En het is nog duur op de koop toe."

Misschien dat sommigen die betonnen kolossen lelijk vinden? "Ja, dág. Die
cosmetische argumenten vind ik echt niet relevant, dat heeft namelijk
niets met de technische kwaliteit van de gebouwen te maken. Zeg ons welk
stedelijk behangetje je wilt en een architect maakt het zo. Daar gaat het
niet om. Maar in plaats van dat we daar naar kijken, slopen we alles en
bouwen we dure appartementen voor de middenklasse. Terwijl er enorm veel
halve gezinnen zijn, alleenstaanden, die helemaal geen grote huizen
willen, maar betaalbare appartementjes."

"Je zou denken dat we in de loop der jaren steeds meer kennis hebben
vergaard, zodat we problemen rond volkshuisvesting slimmer kunnen
oplossen. In plaats daarvan worden we steeds dommer, lijkt het wel."

Hein de Haan

Geboren: 1943 in Amsterdam

Afgestudeerd: TU Delft 1970

1981: richt Casa Architecten op

1975-2006 : universitair hoofddocent TU Delft

Favoriet gebouw

Het Schip in de Spaarndammerstraat. 'Kostbaar in het onderhoud, door de
veelheid aan details en de afwerking. Maar een heel bijzonder gebouw.'

'Vinex-wijken zijn doods omdat er alleen gewoond wordt' Elk gebouw wordt
getekend, ontworpen zo u wilt. Maar hoe wonen die ontwerpers zelf? Deze
week een blik in het huis van Hein de Haan, bekend van onder andere
Vrijburcht op het Steigereiland, IJburg, waar hij zelf ook woont.

Het Parool .. .14-01-2012

--------------------------------------------------------------
 2011 archief: krakenpost.nl/2011.tar.bz2
 Afmelden, e-mail: kraken-post-unsubscribe_at_dvxs.nl
 Opnieuw aanmelden: kraken-post-subscribe_at_dvxs.nl
 Online Archief: http://www.krakenpost.nl/archief
 1999-2011 archief: krakenpost.nl/kraken-post.tar.bz2 (58MB)
 [14 Jan 11:00u]:239 abonnees
--------------------------------------------------------------
 
Received on 14 Jan 2012 10:39 uur