Legaal in het pand van een ander
tekst JOOST ZONNEVELD foto's marc driessen
Amsterdam - 'Ineens stond iemand op de deur van de badkamer te kloppen,
terwijl ik onder de douche stond," zegt een jonge antikraker uit de
Transvaalbuurt. Ze wil alleen anoniem vertellen over wat zij met haar
leegstandbeheerder heeft meegemaakt. "Na een andere controle besloot de
beheerder dat ik eruit moest omdat het een zooitje bij mij zou zijn. En
dat terwijl er alleen een gebruikt bord op tafel stond, een paar
sportspullen op de grond lagen en een bh uit de kast hing."
De vrouw kon na tussenkomst van een advocaat en Rochdale, de eigenaar van
het appartement van zestig vierkante meter dat ze 'bewaakt', blijven. Maar
het zegt genoeg over de kwetsbare positie waarin antikrakers verkeren,
vindt gemeenteraadslid Tamira Combrink (GroenLinks). "Antikrakers hebben
weinig rechten en deze woonvorm begint door de leegstand van woningen en
kantoren steeds groter te worden."
Combrink is geen voorstander van de inzet van antikraak. "Op deze manier
wordt een tweedeling in de hand gewerkt. Je hebt mensen met rechten en
mensen die geen rechten hebben. Het probleem is dat heel veel
Amsterdammers simpelweg geen keuze hebben."
Deze week werd bekend dat de kans om een sociale huurwoning te vinden
onder andere in Amsterdam weer moeilijker is geworden, terwijl
honderdduizenden vierkante meters kantoorruimte leegstaan. Ook steeds meer
woningen wachten langer op een opknapbeurt of zijn in afwachting van
verkoop. Eigenaren schakelen dan leegstandbeheerders in om kraken te
voorkomen en gebruikers snel weer uit de panden te krijgen als dat nodig
mocht zijn.
Hoewel geen exacte cijfers bekend zijn, gaat het landelijk om ongeveer
vijftigduizend mensen. In Amsterdam zijn er tussen de vijf- en tienduizend
antikrakers, zegt Bob de Vilder, eigenaar van Camelot, de grootste
leegstandbeheerder van dit moment. Hij begon ooit zelf als kraakwacht en
keek het kunstje af van Zwerfkei, dat dertig jaar geleden met
leegstandbeheer begon. Toen werden antikrakers overigens nog betaald voor
het bewaken van panden.
De leegstandbeheerders hebben de wind in de rug: kraken is sinds een jaar
verboden en antikraak wordt in de nationale en de lokale politiek steeds
serieuzer genomen. Een belangrijke stap is het Keurmerk Leegstandbeerder,
dat alleen door beheerders mag worden gevoerd als zij aan bepaalde eisen
voldoen. "Zij beloven dat zij een opzegtermijn van 28 dagen hanteren,
garanties bieden op het gebied van privacy en afspraken over de maximale
vergoeding en borg die gebruikers betalen. Dat iemand zomaar in de
woonkamer staat, is ongepast," zegt Gerlof Roubos van het keurmerk. "En
als er klachten zijn van gebruikers, mag dat niet leiden tot sancties
tegen de bewoners. Dan ontnemen we dat bedrijf het keurmerk."
Hoewel het Meldpunt Ongewenst Huurgedrag vrij weinig klachten krijgt over
misstanden bij antikraak, hoeft dat volgens Ramón Donicie van het meldpunt
niet veel te zeggen. "Er kan bij antikrakers angst bestaan over de
gevolgen. Het is toch: voor jou tien anderen."
Vooralsnog is er voor de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties
(AFWC) en de Huurdersvereniging Amsterdam nog geen reden een
klachtencommissie op te zetten. Wel hebben zij afspraken gemaakt die nog
niet met de gemeente zijn besproken over de manier waarop de corporaties
als eigenaren van een aanzienlijk deel van de potentiële antikraakvoorraad
met de beheerders om willen gaan.
Hans van Harten van de AFWC: "Leegstandbeheer is een vak apart, daarom
besteden wij dat uit. Maar als dat onbehoorlijk gebeurt, straalt de
negatieve publiciteit ook op de corporaties af. Daarom gaan alle
corporaties in Amsterdam alleen nog met partijen in zee die zich aan die
normen houden."
In praktijk verschillen die niet veel met het huidige, aangepaste,
keurmerk. Roubos vindt het jammer dat hiermee een soort tweede keurmerk
wordt gecreëerd, maar volgens Abel Heijkamp van de Bond Precaire
Woonvormen is er alle reden om kritisch te blijven. Hij zegt binnenkort te
komen met een zwartboek. "Nog steeds houden leegstandbeerders die het
keurmerk hebben zich niet aan hun eigen regels."
Hij relativeert het keurmerk. "Het zijn hun eigen normen, zonder enige
wettelijke grondslag. Vastgoedeigenaren kunnen bewoners veel meer rechten
geven, maar dat vinden zij vaak maar ingewikkeld."
De gemeente zou wat dat betreft volgens hem ook beter moeten handhaven.
"Amsterdam heeft in de nota over leegstand gezegd dat antikraak alleen in
het uiterste geval mag, maar wordt er ook gekeken of dat altijd op die
manier gebeurt?"
Combrink vindt dat reguliere huurders pas hun woning uit zouden moeten als
de sloop- of renovatieplannen heel concreet zijn. "Op die manier kun je
ook leegstand voorkomen. Eindeloos uitstel van bouwprojecten oplossen met
antikraak maakt het wel erg gemakkelijk voor vastgoedeigenaren."
Toch betekent antikraak voor een eigenaar de facto leegstand, aangezien
alleen de leegstandbeheerder daar geld mee verdient.
Is het leegstandbeheer nu een volwassen bedrijfstak geworden? Bob de
Vilder: "Niet alle partijen houden zich nog aan de redelijke normen van
het keurmerk. Ook bij Camelot gaat wel eens iets mis, maar wij willen
juist opener en transparanter zijn en blijven zoeken naar de beste balans
tussen flexibiliteit voor de eigenaar en bescherming van antikrakers."
Hij noemt ook het alternatief: "Dat is dat de eigenaar een pand
dichtspijkert en dat er helemaal niemand gebruik van kan maken."
Naast de krappe Amsterdamse woningmarkt staan duizenden vierkante meters
kantoor- en woonruimte tijdelijk leeg. Het leger antikrakers neemt de
laatste jaren dan ook toe.
In het voormalige personeelswoonhuis van een zorginstelling in de
Planciusstraat heeft Tessa van Breukelen een complete gang met
aangrenzende kamers tot haar beschikking. Vanuit haar woonkamer kijkt ze
over het water uit op het Centraal Station.
Dat het pand uit de jaren zestig sterk is verouderd, valt niet alleen op
te maken uit de gebruikte materialen, ook de gaten in de muur en de
rottende stukken beton maken dat zichtbaar. "Het is wel jammer dat je daar
niet echt iets aan kunt doen, je woont toch in een slooppand."
Tessa van Breukelen trok anderhalf jaar geleden als één van de elf
antikrakers in het aanzienlijk bemeten gebouw. Van Breukelen staat voor de
zekerheid wel ingeschreven voor een reguliere huurwoning, maar heeft er
geen problemen mee als ze nog een tijd van het ene naar het andere
antikraakpand moet verhuizen. "Ik zie het als een manier van leven. Er
zijn meer mensen die bijvoorbeeld veel reizen en dan steeds tijdelijk
antikraak wonen. Als ik hier uit moet, denk ik dat ik altijd wel een
oplossing vind, desnoods ga ik tijdelijk terug naar mijn ouders. Maar zo
snel zal het niet gaan, ik zit hier nu al een jaar langer dan verwacht."
Hoewel best eens iemand mag blijven slapen, is een feestje geven taboe.
"We mogen niet voor overlast zorgen." Medewerkers van Camelot komen zo nu
en dan controleren. "Ik vind dat eigenlijk wel fijn, dan ruim ik weer eens
op."
Tessa van Breukelen (24)
Legaal in het pand van een ander Paul Versluis (26)
'Zo wordt tweedeling in de hand gewerkt: mensen met rechten en mensen die
geen rechten hebben'
'Ik zat eerst op een piepklein kamertje van acht vierkante meter in de
Indische Buurt, maar ik moest daar ineens weg." Het was de eerste woning
van Paul Versluis in Amsterdam en al snel werd hij gewezen op de uitdaging
om betaalbare woonruimte te vinden. "Toen ik echt ten einde raad was, heb
ik een leegstandbeheerder gebeld en een uur later hoorde ik dat ik meteen
in een woning in de Czaar Peterstraat kon trekken, voor 150 euro kale huur
per maand. Ik kon mijn geluk niet op."
Versluis is nu één van de twee antikrakers in een pand waarvan de
renovatie keer op keer is uitgesteld. "Ik kende deze buurt al. Mijn droom
is om hier een bloemenzaak te beginnen. Als ik op een gegeven moment moet
verhuizen, zal ik daar wel een traan om laten. Ik ken veel mensen in de
buurt, ik heb het hier naar mijn zin."
De freelance bloemarrangeur heeft de woning van veertig vierkante meter
met kleurige schilderijen aangekleed. "Je mag alleen met toestemming van
de leegstandbeheerder iets veranderen aan de woning. Dat wordt ook
gecontroleerd. Met die controles heb ik geen moeite, ik heb niets te
verbergen. En als er geen klachten over mij zijn geweest, kan ik in
aanmerking komen voor een nieuw pand als ik hier weg moet." Versluis vindt
dat logisch: "In een gesprek beoordelen ze of je betrouwbaar bent. Dat
moet ook wel, want het gaat om bruikleen van een pand dat van iemand
anders is."
Het Parool . . 18-11-2-11
--------------------------------------------------------------
2010 archief: krakenpost.nl/2010.tar.bz2
Afmelden, e-mail: kraken-post-unsubscribe_at_dvxs.nl
Opnieuw aanmelden: kraken-post-subscribe_at_dvxs.nl
Online Archief: http://www.krakenpost.nl/archief
[19 Nov 12:00u]:241 abonnees
--------------------------------------------------------------
Received on 19 Nov 2011 11:00 uur
Dit document staat op krakenpost.nl
voor de huidige en 11 maanden
het origineel blijft op skwot.dvxs.nl:
http://dvxs.nl/~skwot/{jaar}/{maand}/{nnnn}.html
kop