[kraken] Berlijn kraakt onder de toeristen

From: <ouwesiem_at_squat.net>
Date: Sat, 23 Oct 2010 17:22:28 +0200 (CEST)

Berlijn kraakt onder de toeristen

DOOR OENE VAN DER WAL

De trek van toeristen naar Berlijn lijkt geen einde te kennen.
Koortsachtig bouwen investeerders nieuwe hotels. Er zijn echter nu al te
veel kamers. De hotels veranderen het karakter van de stad. Rond het met
sluiting bedreigde cultuurbolwerk Tacheles is een hevige strijd ontbrand.
"Het verdwijnen van Tacheles zou een catastrofe zijn."

Berlijn - 'Heftig hè!", zegt Jan Hein Simons bovenin het nieuwe Nhow-hotel
in Berlijn. Het uitzicht over de rivier de Spree is verbluffend. Aan de
overkant prachtige, oude, bakstenen fabriekspanden, rechts de beroemde
Oberbaumbrücke. Hier ligt Berlijn aan je voeten. Half november opent het
nieuwe hotel zijn deuren. Nhow wil jonge talenten aantrekken,
creatievelingen. "Standaardkamers heb je hier niet, alleen
lifestylekamers", zegt Simons, managing director van NH Hotels.
Logisch dat het pand tot in iedere hoek hip design ademt. In een
spectaculaire 'doos' bovenop het hotel komen hoogwaardige opnamestudio's
voor bands. "Als je in Berlijn een nieuw hotel opent, moet je met iets
ongewoons komen. Ik denk dat we dat hier hebben", zegt Simons.
Berlijn is booming. Nog nooit kwamen zoveel toeristen naar de Duitse
hoofdstad. Ruim 4 miljoen in de eerste 6 maanden van dit jaar, goed voor
bijna 10 miljoen overnachtingen. Dat is evenveel als in heel 1999. Het
Berlijns toerismebureau BTM hoopt op 20 miljoen overnachtingen eind dit
jaar.
Berlijn (3,5 miljoen inwoners) is inmiddels de op twee na best bezochte
stad van Europa, na Parijs en Londen, zo melden de autoriteiten trots. De
stad hoopt dit jaar zo'n tien miljard euro aan de toeristen te verdienen.
Het aantal hotelbedden steeg vorig jaar met bijna 10 procent. Dit jaar
gaat het aantal van ruim 111.000 naar ruim 120.000. Tot eind 2012 komen er
30 nieuwe hotels bij. Dat is de stad aan te zien. Vlakbij de
Gedächtniskirche, in het westelijke centrum van de stad, verrijst een
super-de-luxe Waldorf Astoria. Niet ver daarvandaan een middenklasse hotel
van de Spaanse keten H10. In het trendy oostelijke stadsdeel kwamen in een
jaar tijd vijf nieuwe hotels. Ze staan vlak bij elkaar, tussen de
toeristenmagneet Hackescher Markt en de Rosenthaler Platz. Een zesde is in
aanbouw. Bij de Alexanderplatz wordt aan twee hotels gebouwd. En zo gaat
het maar door.
Investeerders zien de toekomst van Berlijn zonnig in. Maar het verbond van
horecaondernemers, Dehoga Berlin, waarschuwt dat het verzadigingspunt is
bereikt. Er zijn al te veel hotels, de bezetting staat onder druk en
daardoor ook de prijzen. Hoteliers klagen over het lage prijsniveau in
Berlijn, vergeleken met andere populaire Europese hoofdsteden. Een
Bettenkrieg, beddenoorlog, dreigt, schrijft een lokale krant.
Toerismebaas Burkhard Kieker noemt de Berlijnse hotelmarkt 'de hardste ter
wereld'. Hij maant de hotelbranche tot terughoudendheid met nieuwe
projecten. "Veel hotels liggen rond dezelfde locaties. Er zijn voor de
klanten dus veel mogelijkheden om te shoppen", zegt Ronald van Weezel,
general-manager van het Hilton aan de chique Gendarmenmarkt in
Oost-Berlijn. "Maar wij merken aan onze bezetting niet dat er hotels
bijkomen."
Toch nopen de concurrentie en de verdere groei van het toerisme tot
drastische stappen. Het
20 jaar oude Hilton wordt voor 20 miljoen euro verbouwd tot een hotel met
'klassiek-moderne, internationale flair'.
De groei zet door, zo is de verwachting. De Berlijnse economie groeide
sinds 2005 het sterkst van alle Duitse deelstaten, aldus het economisch
onderzoekinstituut DIW. Dankzij onder meer de zorg- en de creatieve sector
ontstaat in Berlijn veel meer nieuwe bedrijvigheid dan elders. Deels gaat
het om een inhaalslag. De Berlijnse economie is in grootte nog steeds maar
de helft van die van Hamburg. De overheidsschuld bedraagt 60 miljard euro,
40 procent van de inwoners leeft van de staat. Niettemin kan de hoofdstad
zich voorzichtig op de borst slaan in het jaar dat twintig jaar Duitse
eenheid wordt gevierd.
'Berlijn heeft de negatieve trend gekeerd', meent het DIW. Nieuwe impulsen
komen naar verwachting vooral van de luchthaven Willy Brandt die in 2012
moet openen. Directe lijnverbindingen met onder meer het Midden-Oosten en
China brengen dan nog meer kapitaalkrachtige reizigers naar de stad, is de
hoop. "Berlijn is de enige stad in Europa die zich blijft ontwikkelen.
Unbelievable!", zegt Jan Hein Simons van NH Hoteles.
Zijn de hoge verwachtingen terecht? "Ach", zegt directeur Thomas
Lengfelder van Dehoga Berlin, de belangenorganisatie van de horeca.
"Iedereen is gek van Berlijn, ze willen hier allemaal zijn. Het is vrij
onwaarschijnlijk dat alle investeerders er naast zitten."
Niet iedereen deelt de euforie over de 'toeristificering' van de stad.
Honderdduizenden toeristen bevolken dagelijks de straten. Te voet, op de
fiets, per Segway, in een paardenkoets, op een bierfiets of in een
Trabantje gepropt. Tourbussen rijden in colonne langs de Brandenburger Tor
of verstoppen de Friedrichstrasse. Een toeristische jungle. Fysiek gezien
kan de ruim opgezette stad het nog hebben. Maar ook de spanningen nemen
toe.
Vooral in de populaire Oranienburger Strasse in het hart van Berlijns
nieuwe centrum, leiden bouwplannen voor nieuwe hotels tot grote beroering.
De succesvolle fotokunsthal C/O, gevestigd in een voormalig postgebouw,
moet in maart volgend jaar de deuren sluiten. Een Israëlische investeerder
wil er een hotel en winkels bouwen.
Het beroemde, alternatieve cultuurbolwerk Tacheles kan iedere week
ontruimd worden. Eigenaar HSH Nordbank wil de ruïne van de hand doen. Een
hotel, woningen, kantoren en winkels moeten ervoor in de plaats komen.
De mogelijke verdwijning van Tacheles is symbool van wat liefhebbers van
het vrije, ongepolijste Berlijn 'verdringing' noemen. Creatieve,
niet-commerciële plekken moeten wijken voor het grote geld, zo heet het.
Het Tacheles-gebouw werd in de jaren negentig gekraakt. Er ontwikkelde
zich een bloeiende kunstscene. De smoezelige ruïne is nu een beschermd
monument en staat in alle reisgidsen. Jaarlijks trekt het zo'n 400.000
toeristen. "Het verdwijnen van Tacheles zou een catastrofe zijn", zegt
Jana Richter van het Center for Metropolitan Studies. "Dan onderscheidt de
buurt zich niet meer van horecazones in andere steden."
Tacheles verzamelde al 70.000 handtekeningen tegen de sluiting. Het
stadsbestuur zegt de culturele functie van Tacheles te willen behouden.
"Maar de invloed van de politiek is gering. Het gaat hier om een private
investering", zegt staatssecretaris van Cultuur André Schmitz. En de
economisch zwakke stad snakt naar inkomsten. "We zijn arm maar sexy, zoals
de slogan luidt. Welnu, we willen sexy blijven, maar niet arm", zegt
Schmitz. De stad zoekt naar een elegante oplossing. Schmitz: "Ik zie niet
graag beelden over de wereld gaan van kunstenaars die aan hun haren
Tacheles uit worden gesleept."
Schilderes Claudia Viehl, die een atelier huurt in het gebouw, betreurt
het einde van Tacheles. "Zonde, want zoveel van dit soort plekken zijn er
niet meer. Ik denk ook niet dat toeristen een Berlijn vol gladgestreken
appartementsgebouwen, kantoren en banken nog zo interessant vinden." Maar
deskundigen en toeristen lijken zich nauwelijks zorgen te maken over het
veranderende stadsbeeld. "Wat we voor authentiek aanzien, dat is het ook",
zegt cultuurhistoricus Hasso Spode van de Freie Universität Berlin.
Hilton-directeur Ronald van Weezel verwacht niet dat de verdwijning van
Tacheles de stad saaier maakt. "Integendeel, er komen steeds meer
attracties bij. Het Museuminsel met zijn topmusea is er gekomen. En er
wordt nu gesproken over een Big Eye, een reuzenrad zoals in Londen."
De toekomst lacht hem toe, weet Van Weezel. Trots toont hij de toekomstige
ontbijtzaal van het Hilton, met uitzicht op de historische Gendarmenmarkt.
Mooiste plekje: de koepelvormige erker van glas. Vanaf hier kun je de
Deutsche Dom bijna aanraken. Van Weezel: "Als je hier zit, ben je happy."

Twentse Courant Tubantia 23-10-2010

--------------------------------------------------------------
 2009 archief: krakenpost.nl/archief/2009.tar.bz2
 Afmelden, e-mail: kraken-post-unsubscribe_at_dvxs.nl
 Opnieuw aanmelden: kraken-post-subscribe_at_dvxs.nl
 Online Archief: http://www.krakenpost.nl/archief
 [23 Oct 17:00u]:268 abonnees
--------------------------------------------------------------
 
Received on 23 Oct 2010 15:22 uur