Het gootspook van Huize Vredenburgh
door CORRIE VERKERK
Amsterdam - Dit weekeinde verschijnt op de Oudezijds Voorburgwal een
'gootspook'. Een opmerkelijk beeld in een oude nis van Huize Vredenburgh.
De gekamde bevrijder. Zo noemt beeldhouwer Joris Baudoin het beeld dat
vanaf dit weekeinde aan de gevel van het voormalige kraakpand Huize
Vredenburgh prijkt. Een grappig mannetje getooid met karakteristieke
hanenkam en een uitgestoken arm. Als een soort handreiking. De bewoners
zijn er blij mee. "Al zag je in de periode dat wij het pand kraakten, nog
niet zoveel hanenkammen," zegt Aik Meeuse, de laatste kraker van het
eerste uur die nog in Vredenburgh woont.
Bij de viering van het dertigjarig kraakjubileum, twee jaar geleden,
wilden de 'Vredenburgers' iets bijzonders doen. Meeuse: "We hadden
natuurlijk een groot feest kunnen geven. Maar we kozen voor een beeldje."
Een kunstwerk waarin de kraakhistorie van het pand gestalte moest krijgen.
"Het moest iets toevoegen aan het pand."
Op 15 september 1979 kraakte een aantal woongroepen het enorme gebouw op
de hoek van de Vredenburgersteeg en de Oudezijds Voorburgwal. Meeuse: "Het
was eigendom van Ronald van der Putte. Een speculant, met meer dan
zeshonderd panden in de stad. Drie jaar liet hij het verloederen." In de
buurt om de hoek van de toen nog beruchte Zeedijk waren de mensen bang dat
het in foute handen zou vallen. Dat er junks in zouden trekken.
Na de kraak doneerde de buurman spontaan een grote tafel en stond het
Leger des Heils met dekens op de stoep. Ook het gezag klopte aan, in de
gedaante van buurtagent Joep. "Hij gaf ons zijn kaartje en zei: 'Veel
succes. Als er iets is, roep je me maar."
In de ruimten van het pand trof men stille getuigen aan van het verleden.
In het begin van de negentiende eeuw was een deel van het gebouw in
gebruik als rooms-katholiek 'oude vrouwengebouw'.
Meeuse: "Er waren nog drie zalen vol chambrettes, houten schotjes
waartussen een bed en een kast pasten, en een gordijntje voor wat
privacy." De chambrettes maakten plaats voor studio's en oefenruimtes voor
dans en theater. En dat zijn ze nog steeds.
Het waren ook de dagen van heftige confrontaties tussen krakers en ME. De
Vredenburgers waren solidair, maar 'niet zo van het stenen gooien'. "We
vonden het heel vervelend als het uit de hand liep." Zo namen zij het
initiatief voor 'ME op de thee'. "Om op een rustige plaats met elkaar te
praten en uit te leggen waarom we daar, op straat, tegenover hen stonden."
Eén van de gesprekspartners was de huidige hoofdcommissaris Bernard
Welten."Bij zijn inauguratie werd, tot ieders verbazing, een aantal
krakers van toen door hem uitgenodigd."
In 1985 werd Vredenburgh ugekocht door de gemeente en sindsdien wordt er
legaal gewoond door drie woongroepen en gewerkt. Eigenaar Ymere betaalt
zelfs mee aan het jubileumbeeld van Joris Baudoin. Medebewoner Paul
Harterink heeft een aantal van Baudoins 'gootspoken' op zijn computer
staan: kleine schepsels van terrazzobeton, die in goten van huizen staan
en iets vertellen over het pand of de inwoners.
Baudoin meldt vanuit Heerewaarden, waar hij werkt, dat de 'gekamde
bevrijder' zijn eerste gootspook in Amsterdam is. "En dan ook nog eens op
een steenworp afstand van de Spooksteeg." In Zaltbommel is er inmiddels
een gootspokenroute. "En er staan er ook een paar in het buitenland."
Zijn beeldje prijkt straks hoog in het pand in een oude nis, jonger
overigens dan het oudste deel van het complex. Een deel van Vredenburgh
'staat' in het water van de Oudezijds Voor- en Achterburgwal, dateert uit
eind zestiende eeuw, en deed onder meer dienst als brouwerij. De twee
panden aan de steegkant werden er in 1890 bijgebouwd door architect A.C.
Bleys, die ook de Sint Nicolaaskerk ontwierp. Een bizar bouwwerk is het
geworden, door de eeuwen heen. Een labyrint, in de vorm van een kasteeltje
midden op de Wallen, omringd door zijn eigen 'slotgracht'. Het inspireerde
Simon Vestdijk tot een gedicht over dat vreemde bouwsel: 'ingemetseld,
leeg en somber aan 't stadsgeheugen ontschoten'. Terwijl het toch een
pronkkasteel kon zijn. Vestdijk: 'Maar, door omsing'ling werd 't hier zwak
en broos/En achteruitgezet bij de pakhuizen/Tegen ruige werkgevels
machteloos/Die onzen onbekende prins verguizen.' Een wat somber gedicht
over een gebouw dat allang weer volop 'meedoet' in de buurt. En met
eindelijk ook een gevulde nis. Die was ooit bedoeld als thuis voor een
katholiek heiligenbeeld dat er echter nooit kwam. Nu is het een
kraakheilige die er pronkt.
Kunstwerk voor kraakpand Een grappig mannetje getooid met karakteristieke
hanenkam
Het Parool . 17-09-2011
--------------------------------------------------------------
2010 archief: krakenpost.nl/2010.tar.bz2
Afmelden, e-mail: kraken-post-unsubscribe_at_dvxs.nl
Opnieuw aanmelden: kraken-post-subscribe_at_dvxs.nl
Online Archief: http://www.krakenpost.nl/archief
[17 Sep 19:00u]:241 abonnees
--------------------------------------------------------------
Received on 17 Sep 2011 17:35 uur
Dit document staat op krakenpost.nl
voor de huidige en 11 maanden
het origineel blijft op skwot.dvxs.nl:
http://dvxs.nl/~skwot/{jaar}/{maand}/{nnnn}.html
kop